Novosti

Hidronefroza

Što je hidronefroza?

Hidronefroza označava dilataciju bubrežne nakapnice i čašica uz stanjenje bubrežnog parenhima i nije sinonim za opstrukciju. Opstrukcija se definira klinički kao otpor protoku urina, koji ako se ne liječi dovodi do bubrežnog oštećenja. Hidronefroza kod djece dijagnosticira se češće nego kod odraslih osoba.

Široka primjena pre i postnatalnog ultrazvuka dovela je do otkrivanja velikog broja djece s asimptomatskom hidronefrozom. Većina hidronefroza se otkriva u 18. – 20. tjednu gestacije i učestalost fetalne hidronefroze je oko 2% ako se kao kriterij koristi promjer nakapnice >5 mm. Smatra se da je učestalost klinički značajne hidronefroze oko 1:600 novorođenčadi.

Srećom, u fetusa i novorođenčeta najčešća je prolazna hidronefroza, koja rastom nestaje. Postoji i fiziološka hidronefroza, gdje imamo proširenje samo nakapnice, bez udruženog proširenja čašica. Ultrazvučno praćenje omogućuje nam da otkrijemo onaj mali broj klinički značajnih hidronefroza koje dovode do opstrukcije i zastoja urina te do mogućeg oštećenja tkiva bubrega ako se na vrijeme ne intervenira.

Prema Udruženju fetalne urologije (Society of Fetal Urology ‒ SFU), hidronefrozu dijelimo u četiri stupnja, od I. do IV., ovisno o težini promjena odnosno proširenja pojedinih dijelova kanalog sustava (nakapnice, vratova i čašica) i o tome ima li stanjenja tkiva bubrega.

 

Najčešći uzroci klinički značajnih hidronefroza koje zahtijevaju praćenje, dodatnu dijagnostičku obradu, a katkada i kirurško liječenje, jesu:

  • suženje  pijeloureteričnog vrata ‒ spoja bubrežne nakapnice s mokraćovodom
  • vezikoureteralni refluks (VUR) ‒ vraćanje mokraće iz mokraćnog mjehura prema bubregu.

Većina hidronefroza se spontano smanjuje tijekom vremena i ne zahtjeva kiruršku intervenciju. Danas ne postoji dijagnostičkametoda kojom se precizno i sigurno može utvrditi opstrukcija i stoga neonatalna hidronefroza još uvijek predstavlja kontroverzno područje u dječjoj nefro – urologiji.

Najčešći uzroci hidronefroze kod fetusa i novorođenčeta su tranzitorna hidronefroza i stenoza pijeloureteričnog vrata. Oko 10 – 15% novorođenčadi ima fiziološku hidronefrozu, odnosno ekstrarenalnu nakapnicu koja može mjeriti i do 10 – 15 mm no nikada nema udruženu dilataciju čašica. Ako se isključe djeca sa tranzitornom i fiziološkom hidronefrozom, stenoza pijeloureteričnog vrata i VUR ostaju najčešći uzroci klinički značajnih dilatacija kanalnog sustava.

Praćenje djece s hidronefrozom

Kod svakog djeteta s dijagnosticiranom hidronefrozom tijekom trudnoće nužno je nakon rođenja daljnje praćenje nefrologa. Hoće li se i kada raditi dijagnostički postupci ovisi o tome:

  • kada je anomalija otkrivena
  • je li se tijekom trudnoće proširenje povećavalo
  • kako izgledaju bubrezi i mokraćni mjehur
  • kolika je bila količina plodove vode
  • postoje li udružene anomalije

Procjena novorođenčeta s hidronefrozom počinje fizikalnim pregledom kojim se treba otkriti eventualna abdominalna masa zbog uvećanog bubrega ili mokraćnog mjehura. Ako je fizikalni pregled uredan, ultrazvučni pregled može se odgoditi od tri do pet dana (za 3. ‒ 5. dan života).
Rani ultrazvuk može biti lažno uredan zbog fiziološki smanjenog mokrenja u prvih 24 ‒ 48 sati života. Ako se na prvom ultrazvuku ne otkrije proširenje, ultrazvuk treba ponoviti unutar četiri tjedna. Ako UZV pokaže hidronefrozu na samo jednoj strani, uz normalan bubreg na drugoj strani, a novorođenče je bez simptoma, daljnja obrada može se odgoditi za 4 do 6 tjedana, kada bubrezi funkcionalno sazriju.

Teške obostrane hidronefroze, teška hidronefroza uz nedostatak drugog bubrega, zadebljala stijenka mokraćnog mjehura i proširenje stražnje uretre u muškog novorođenčeta zahtijevaju promptnu postnatalnu dijagnostiku.

liječenju hidronefroze postoji konzervativni i kirurški pristup.

Konzervativni pristup temelji se na spoznaji da se većina hidronefroza s vremenom smanjuje i spontano prolazi. Moguć je u djece koja nemaju simptome u vidu uroinfekcija ili bolova, kojima je proširenje kanalnog sustava bubrega stabilno ili se smanjuje, a separatna funkcija bubrega na scintigrafijama je uredna.
Konzervativni pristup danas primjenjuje u većini centara i zahtijeva redovito ultrazvučno praćenje. Profilaksa (zaštita od uroinfekcija malim dozama antibiotika) primjenjuje se samo kod visokih stupnjeva hidronefroze i u djece s ponavljanim uroinfekcijama.

Unatoč brojnim istraživanjima, i dalje postoje kontroverze u pristupu novorođenčetu s asimptomatskom hidronefrozom. Ultrazvuk, dinamička scintigrafija i MCUG, a u novije vrijeme i magnetska urografija, najvažnije su dijagnostičke metode u procjeni urođene hidronefroze.

Najvažniji kriteriji za procjenu opstrukcije su ponavljana ultrazvučna mjerenja bubrežne nakapnice na poprečnom presjeku i, prema potrebi, ponavljana dinamička scintigrafija.

Za više informacija, stojimo Vam na raspolaganju.

Vaš Adarta team!

Radno vrijeme: Radnim danom 07-22h, subotom po dogovoru

Poliklinika Adarta

Specijalistički pregledi pedijatra

(Dr. Dejan Balažin, spec.ped., subspec. dječje nefrologije, bavi se i dječjom endokrinologijom i Dr. Igor Šegović, spec.ped., subspec. dječje gastroenterologije)

  • Sistematski pregledi za djecu
  • Ultrazvučna dijagnostika
  • Laboratorijska dijagnostika iz kapilarne i venske krvi
  • Dječja i adolescentna psihologija
  • Dermatologija

Rezervirajte svoj termin već danas!!